Regulamin przewozu osób w publicznym transporcie zbiorowym

Rozdzi­ał I
Przepisy ogólne.
§ 1. Reg­u­lamin określa warun­ki obsłu­gi podróżnych, zwanych dalej “Pasażera­mi”, warun­ki odprawy oraz warun­ki prze­wozu osób i bagażu przez Miejs­ki Zakład Komu­nika­cyjny w Biel­sku-Białej, zwany dalej MZK, a w szczegól­noś­ci:
1. prawa i obow­iąz­ki MZK,
2. przepisy obow­iązu­jące przy prze­wozie osób,
3. przepisy obow­iązu­jące przy prze­wozie zwierząt i bagażu podręcznego,
4. zasady prowadzenia kon­troli doku­men­tów prze­wozu osób lub bagażu,
5. skar­gi, odwoła­nia i rekla­mac­je.
§ 2. Pasażerowie oraz kieru­ją­cy pojaz­da­mi MZK, a także oso­by upoważnione do kon­troli  doku­men­tów prze­wozu osób lub bagażu, są zobow­iązani do przestrze­ga­nia niniejszego regulaminu.

Rozdzi­ał II 
Prawa i obow­iąz­ki Miejskiego Zakładu Komu­nika­cyjnego w Biel­sku-Białej.

§ 3. MZK zobow­iązany jest do:
1. zapewnienia kur­sowa­nia pojazdów zgod­nie z rozkłada­mi jazdy,
2. dos­tosowa­nia świad­c­zonych usług komu­nika­cyjnych do wyma­gań i oczeki­wań pasażerów oraz zmieni­a­ją­cych się warunk­ów rynkowych i infra­struk­tu­ry mias­ta,
3. zapewnienia pasażerom wysok­iej jakoś­ci usług poprzez bez­pieczny przewóz sprawny­mi i czysty­mi pojaz­da­mi speł­ni­a­ją­cy­mi wyma­gania norm emisji spalin, obsługi­wany­mi przez uprze­jmych i kom­pe­tent­nych pra­cown­ików,
4. prowadzenia dzi­ałań na rzecz lik­widacji bari­er utrud­ni­a­ją­cych przemieszczanie się komu­nikacją miejską osobom niepełnosprawnym, o ogranic­zonej sprawnoś­ci ruchowej oraz matkom z dzieć­mi w wózkach,
5. zapewnienia praw­idłowego stanu tech­nicznego użytkowanych pojazdów przy jed­noczes­nym opty­mal­i­zowa­niu kosztów tech­nicznych i eksploat­a­cyjnych,
6. zapewnienia właś­ci­wych oznaczeń pojazdów wyjeżdża­ją­cych na lin­ie (numer linii, kierunek linii),
7. zamieszcza­nia rozkładów jazdy na przys­tankach i na stron­ie inter­ne­towej zakładu,
8. infor­mowa­nia pasażerów o tary­fie opłat za usłu­gi prze­wozowe, kat­e­go­ri­ach osób uprawnionych do opłaty ulgo­wej i prze­wozów bezpłat­nych, wysokoś­ci opłaty dodatkowej za prze­jazd bez ważnych doku­men­tów prze­wozu osób lub bagażu oraz możli­woś­ci wniesienia odwołań, skarg i rekla­macji wynika­ją­cych z real­iza­cji usług poprzez umieszczanie w auto­busach stosownych ogłoszeń.
§ 4. 1. MZK nie ponosi odpowiedzial­noś­ci wobec pasażerów za szkody pow­stałe wskutek prz­erw w ruchu albo zmi­an kierunk­ów jazdy pojazdów spowodowanych siłą wyższą, zatora­mi komu­nika­cyjny­mi, awari­a­mi pojazdów w tere­nie, trud­ny­mi warunk­a­mi atmos­fer­yczny­mi, zarządzeni­a­mi organów nad­zoru ruchu dro­gowego lub innych kom­pe­tent­nych organów.
2. W przy­pad­ku awarii lub uszkodzenia pojaz­du w cza­sie jazdy, pasażerowi posi­ada­jące­mu ska­sowany bilet przysługu­je pra­wo kon­tyn­uowa­nia podróży na pod­staw­ie tego bile­tu następ­nym pojaz­dem linii prze­b­ie­ga­jącej tą samą trasą.
3. W przy­pad­kach nadzwycza­jnych, takich jak: zagroże­nie zdrowia lub życia pasażera albo prowadzącego pojazd, popełnie­nie przestępst­wa, rażącego naruszenia przepisów porząd­kowych, kieru­ją­cy pojaz­dem jest uprawniony do zmi­any ustalonej trasy prze­jaz­du w celu sko­rzys­ta­nia z pomo­cy Policji, Straży Miejskiej lub placów­ki służ­by zdrowia.
4. Kieru­ją­cy pojaz­dem zaopa­tr­zonym w odpowied­nie urządzenia do prze­wozu osób niepełnosprawnych porusza­ją­cych się na wózkach inwalidz­kich, zobow­iązany jest do udzie­le­nia pomo­cy tym osobom przy wejś­ciu i wyjś­ciu z pojazdu.

Rozdzi­ał III
Przepisy obow­iązu­jące przy prze­wozie osób.

§ 5. 1. Wsi­adanie do pojaz­du i wysi­adanie z niego doz­wolone jest tylko na przys­tankach, po całkow­itym zatrzy­ma­niu się pojaz­du.
2. Wsi­adanie do pojaz­du odby­wa się przed­ni­mi drzwia­mi oznac­zony­mi napisem “wejś­cie” za okazaniem kieru­jące­mu pojaz­dem ważnego bile­tu na prze­jazd lub doku­men­tu upraw­ni­a­jącego do bezpłat­nego prze­jaz­du. Sys­tem ten obow­iązu­je w auto­busach o dłu­goś­ci nie więk­szej niż 12 m, a w auto­busach przegubowych tylko w przy­pad­ku małych obciążeń.
3. Wysi­adanie z pojaz­du odby­wa się drzwia­mi oznac­zony­mi napisem “wyjś­cie” po uprzed­nim zasyg­nal­i­zowa­niu przy­ciskiem tego zami­aru.
4. Wsi­adanie do pojaz­du osób niepełnosprawnych porusza­ją­cych się na wózkach inwalidz­kich lub osób z dzieck­iem w wózku oraz osób posi­ada­ją­cych bagaż podle­ga­ją­cy opła­cie odby­wa się oznakowany­mi drzwia­mi. Oso­by te oczeku­ją na przys­tanku w widocznym miejs­cu i syg­nal­izu­ją zami­ar wejś­cia do pojaz­du przez pod­niesie­nie ręki.
5. Pasażerowie nie powin­ni utrud­ni­ać wejś­cia i wyjś­cia z pojaz­du innym pasażerom.
6. Wsi­adanie do pojaz­du na koń­cowych przys­tankach doz­wolone jest dopiero po zakończe­niu czyn­noś­ci związanych ze zmi­aną kierunku jazdy i po pod­jecha­niu pojaz­du na przys­tanek dla wsi­ada­ją­cych. Pasażerowie nie mogą prze­by­wać w auto­bus­ie w cza­sie zmi­any kierunku jazdy.
7. Kieru­ją­cy pojaz­dem po zakończe­niu czyn­noś­ci związanych ze zmi­aną kierunku jazdy zobow­iązany jest niezwłocznie pod­jechać do przys­tanku dla wsi­ada­ją­cych w celu umożli­wienia osobom oczeku­ją­cym zaję­cia miejs­ca w pojeździe (nie doty­czy prz­er­wy określonej przepisa­mi prawa pra­cy).
8. Syg­nał odjaz­du z przys­tanku daje kieru­ją­cy pojaz­dem, po uprzed­nim sprawdze­niu, czy wszys­tkie oso­by wsi­ada­jące są już wewnątrz pojaz­du, a wysi­ada­jące opuś­ciły go.
9. Zabro­nione jest ruszanie pojaz­dem z przys­tanku przed zamknię­ciem drzwi.
§ 6. 1. Pasażerowie zaj­mu­ją­cy miejsce oznac­zone “dla inwalidy” i “dla oso­by z dzieck­iem na ręku” zobow­iązani są zwol­nić to miejsce w razie zgłoszenia się pasażera, dla którego jest ono przez­nac­zone.
2. Dla zapewnienia bez­pieczeńst­wa prze­jaz­du, pasażerowie niepełnosprawni korzys­ta­ją­cy z wózków inwalidz­kich lub innych przed­miotów ortope­dy­cznych są zobow­iązani do ich zabez­pieczenia. W przy­pad­ku, gdy w pojeździe zna­j­du­ją się urządzenia zabez­piecza­jące przez­nac­zone dla osób niepełnosprawnych, pasażerowi są zobow­iązani z nich sko­rzys­tać.
3. Pasażerowie nie mogą zaj­mować miejsc w pobliżu kieru­jącego pojaz­dem w sposób ogranicza­ją­cy jego pole widzenia, roz­maw­iać z kieru­ją­cym w cza­sie jazdy ani zachowywać się w sposób utrud­ni­a­ją­cy prowadze­nie pojaz­du.
4. Pasażerowie zaj­mu­ją­cy miejs­ca sto­jące, w celu uniknię­cia uszkodzenia ciała lub mienia, powin­ni w cza­sie jazdy trzy­mać się uch­wytów lub poręczy. MZK nie ponosi odpowiedzial­noś­ci za szkody spowodowane nieza­s­tosowaniem się do tego przepisu.
5. Kieru­jące­mu pojaz­dem zabra­nia się w cza­sie jazdy prowadzenia rozmów (w tym tele­fon­icznych), spoży­wa­nia posiłków, pale­nia tyto­niu oraz korzys­ta­nia ze sprzę­tu audio użytkowanego przez słuchaw­ki.
§ 7. 1. Pasażerowie mogą odby­wać podróż wyłącznie na pod­staw­ie ważnych biletów lub doku­men­tów upraw­ni­a­ją­cych do prze­jazdów bezpłat­nych lub ulgo­wych.
2. Kieru­ją­cy pojaz­dem może prowadz­ić sprzedaż biletów wyłącznie pod­czas pos­to­ju na przys­tankach. Pasażer dokonu­ją­cy zakupu biletów u kieru­jącego pojaz­dem powinien posi­adać odlic­zoną gotówkę. W razie opóźnienia pojaz­du więk­szego niż 5 min­ut w sto­sunku do rozkładu jazdy, kieru­ją­cy pojaz­dem może odmówić sprzedaży biletów.
3. Brak możli­woś­ci naby­cia bile­tu u kieru­jącego pojaz­dem nie zwal­nia pasażera z odpowiedzial­noś­ci za prze­jazd bez ważnego bile­tu. W związku z tym zale­ca się kupowanie biletów w punk­tach stacjonarnych, gdyż ich sprzedaż przez kieru­jącego pojaz­dem jest jedynie rozsz­erze­niem stacjonarnej sieci sprzedaży biletów.
4. Kasowanie lub zakup bile­tu u kieru­jącego pojaz­dem i jego ska­sowanie powin­no nastąpić niezwłocznie po wejś­ciu do pojaz­du (przed zaję­ciem miejs­ca siedzącego), chy­ba że pasażer posi­a­da bilet niewyma­ga­ją­cy kasowa­nia i nie prze­wozi zwierząt lub bagażu wyma­ga­jącego uiszczenia opłaty za prze­jazd.
5. Kasu­jąc bilet jed­no­ra­zowy pasażer jest zobow­iązany do sprawdzenia czy bilet został ska­sowany. W razie braku kodu kasu­jącego na bile­cie należy udać się do innego kasown­i­ka.
6. Pasażerowi nie wol­no odstępować ska­sowanego bile­tu innej oso­bie.
7. Kieru­ją­cy pojaz­dem lub kon­trol­er może odmówić prze­wozu i kon­tyn­uowa­nia dal­szej jazdy osobom:
1) nietrzeźwym,
2) uciążli­wym dla innych pasażerów,
3) wzbudza­ją­cym odrazę bru­dem lub niech­lu­jst­wem,
4) zachowu­ją­cym się agresy­wnie wobec pasażerów lub obsłu­gi,
5) odmaw­ia­ją­cym zapłace­nia należnoś­ci za prze­jazd.
8. W pojaz­dach zabro­nione jest:
1) otwieranie drzwi pod­czas jazdy,
2) nieuza­sad­nione dawanie syg­nału odjaz­du lub zatrzy­ma­nia pojaz­du,
3) wsi­adanie do pojaz­du i wysi­adanie z niego po syg­nale odjaz­du,
4) zanieczyszczanie i zaśmiecanie pojaz­du lub niszcze­nie jego urządzeń i wyposaże­nia,
5) wychy­lanie się z pojaz­du i opieranie się o drzwi pod­czas jazdy,
6) korzys­tanie z urządzeń audio lub wideo w sposób przeszkadza­ją­cy innym pasażerom albo zakłó­canie spoko­ju w pojeździe w inny sposób,
7) pale­nie tyto­niu i spoży­wanie napo­jów alko­holowych,
8) wyrzu­canie jakichkol­wiek przed­miotów z pojaz­du w cza­sie jazdy lub pos­to­ju,
9) spoży­wanie artykułów żywnoś­ciowych mogą­cych zabrudz­ić odzież innych pasażerów lub zanieczyś­cić wnętrze pojaz­du,
10) wykony­wanie czyn­noś­ci mogą­cych naraz­ić współ­pasażerów na szkody,
11) prze­woże­nie w wózku dziec­ka nieza­piętego szelka­mi zapo­b­ie­ga­ją­cy­mi wypad­nię­ciu z niego oraz niez­abez­piecze­nie wóz­ka przed przemieszczaniem się wewnątrz pojaz­du,
12) siadanie na bari­erkach ochron­nych w przegu­bie pojaz­du, na podłodze lub stop­ni­ach, miejs­cach przez­nac­zonych do prze­wozu bagażu,
13) wchodze­nie do pojaz­du w łyż­worolkach lub wrotkach,
14) umieszczanie na siedzeni­ach zwierząt lub bagażu,
15) nalepi­anie bez zgody prze­woźni­ka plakatów i ogłoszeń oraz roz­dawanie ulotek i mate­ri­ałów reklam­owych,
16) prowadze­nie wszel­kich zbiórek pieniędzy lub jakichkol­wiek rzeczy,
17) żebranie i sprzedaż obnoś­na,
18) prze­by­wanie w kabinie kierow­cy,
19) wykony­wa­nia innych czyn­noś­ci niedoz­wolonych w miejs­cach pub­licznych.
9. Broń moż­na prze­woz­ić wyłącznie w ramach wykony­wa­nia zawodu lub na mocy innych przepisów, pod warunk­iem jej stosownego zabez­pieczenia.
10. Pasażer odpowia­da wobec MZK za szkody pow­stałe wskutek uszkodzenia lub zanieczyszczenia pojaz­du z jego winy.

Rozdzi­ał IV
Przepisy obow­iązu­jące przy prze­wozie zwierząt i bagażu podręcznego.

§ 8. 1. Pasażer może prze­woz­ić w pojaz­dach bagaż ręczny, jeśli ist­nieje możli­wość umieszczenia go w pojeździe, tak aby nie utrud­ni­ał prze­jś­cia i nie narażał na uszkodzenia ciała i mienia innych pasażerów oraz nie zasła­ni­ał widocznoś­ci kieru­jące­mu pojaz­dem.
2. W pojaz­dach moż­na prze­woz­ić małe zwierzę­ta poko­jowe, jeżeli nie są agresy­wne, niebez­pieczne lub uciążli­we dla podróżu­ją­cych (np. z powodu hała­su, zapachu). Prze­wożone zwierzę­ta powin­ny być umieszc­zone w koszach, skrzynkach lub klatkach zabez­piecza­ją­cych przed wyrządze­niem szkody.
3. Przewóz psów, w licz­bie nie więk­szej niż jeden pies pod opieką dorosłego podróżnego, jest doz­wolony pod warunk­iem, że:
1) pasażer posi­a­da aktu­alne świadect­wo szczepi­enia psa,
2) pies jest trzy­many na smy­czy, ma założony kaganiec i nie zachowu­je się agresy­wnie.
4. Zabra­nia się prze­woże­nia w pojaz­dach:
1) przed­miotów, które mogą wyrządz­ić szkodę innym pasażerom przez zanieczyszcze­nie lub uszkodze­nie ciała lub ich mienia,
2) mate­ri­ałów, które mogą uszkodz­ić lub zanieczyś­cić pojazd (np. otwartych pojem­ników ze smara­mi, far­ba­mi, ole­ja­mi itp.),
3) przed­miotów cuch­ną­cych, zapal­nych, łat­wopal­nych, wybu­chowych, żrą­cych, tru­ją­cych albo innych mate­ri­ałów niebez­piecznych,
4) przed­miotów szk­lanych, niez­abez­piec­zonych przed rozbi­ciem,
5) przed­miotów, których przewóz jest zabro­niony na pod­staw­ie innych przepisów prawa.
5. Pasażer odpowia­da za szkody pow­stałe w związku z prze­wożonym przez niego bagażem lub zwierzę­ciem.
6. Pasażer, na żądanie innych pasażerów, kieru­jącego pojaz­dem lub kon­trol­era, zobow­iązany jest:
1) zdjąć ple­cak, jeżeli utrud­nia on prze­jś­cie,
2) opuś­cić pojazd wraz z prze­wożonym zwierzę­ciem, jeżeli zwierzę zachowu­je się w sposób stwarza­ją­cy zagroże­nie dla innych pasażerów,
3) opuś­cić pojazd wraz z prze­wożonym bagażem, jeżeli obe­j­mu­je on przed­mio­ty określone w ust.4.
7. Przewóz row­erów w pojaz­dach może odby­wać się, jeżeli nie utrud­nia to prze­jś­cia, nie naraża na szkodę innych pasażerów i ich mienia oraz nie zasła­nia widocznoś­ci kieru­jące­mu pojaz­dem lub nie zagraża bez­pieczeńst­wu ruch.
8. Kieru­ją­cy pojaz­dem obow­iązany jest przekazać niezwłocznie rzecz znalezioną w pojeździe do Dzi­ału Eksploat­acji w MZK.

Rozdzi­ał V
Zasady prowadzenia kon­troli doku­men­tów prze­wozu osób lub bagażu.
§ 9. 1. W cza­sie pełnienia obow­iązków służbowych oso­by upoważnione przez MZK do kon­troli biletów obow­iązane są nosić iden­ty­fika­to­ry służbowe umieszc­zone w widocznym miejs­cu. Iden­ty­fika­tor zaw­iera w szczegól­noś­ci:
1) nazwę prze­woźni­ka,
2) numer iden­ty­fika­cyjny oso­by dokonu­jącej kon­troli doku­men­tów prze­wozu osób lub bagażu,
3) zdję­cie kon­trolu­jącego,
4) zakres upoważnienia,
5) okres ważnoś­ci,
6) pieczęć i pod­pis Dyrek­to­ra MZK.
2. Oso­by upoważnione przez MZK do kon­troli biletów i kieru­ją­cy pojaz­da­mi, zwani dalej kon­trol­era­mi, uprawnieni są do sprawdza­nia, czy pasażer podróżu­je (prze­wozi bagaż lub zwierzę­ta) na pod­staw­ie ważnego bile­tu oraz czy korzys­ta­jąc z bezpłat­nych lub ulgo­wych prze­jazdów posi­a­da doku­men­ty upraw­ni­a­jące go do tego.
3. Prze­by­wa­ją­cy w pojeździe pasażer jest zobow­iązany do posi­ada­nia i okazy­wa­nia kon­trolu­ją­cym ważnych biletów oraz doku­men­tów upraw­ni­a­ją­cych do prze­jazdów bezpłat­nych lub ulgo­wych.
4. Pasażer, który podróżu­je (prze­wozi bagaż lub zwierzę­ta) bez ważnego bile­tu zobow­iązany jest do uiszczenia właś­ci­wej należnoś­ci za przewóz oraz opłaty dodatkowej w wysokoś­ci określonej odręb­ny­mi przepisa­mi. Za jazdę bez ważnego bile­tu uważa się jazdę:
1) bez bile­tu,
2) z biletem nieska­sowanym,
3) z biletem wielokrot­nie ska­sowanym,
4) z biletem zniszc­zonym, podro­bionym lub prze­r­o­bionym, w szczegól­noś­ci w sposób niez­god­ny z uprawnieni­a­mi wynika­ją­cy­mi z rodza­ju bile­tu,
5) z biletem niewypełnionym, wypełnionym niepraw­idłowo lub w przy­pad­ku gdy z bile­tu korzys­ta inna oso­ba niż wymieniona na nim (doty­czy biletów imi­en­nych),
6) z bile­ta­mi, które nie obow­iązu­ją na lini­ach MZK w Biel­sku-Białej,
7) z biletem o zaniżonej opła­cie.
5. W przy­pad­ku stwierdzenia braku ważnego bile­tu lub braku doku­men­tu poświad­cza­jącego uprawnie­nie do bezpłat­nego albo ulgo­wego prze­jaz­du kon­trol­er pobiera właś­ci­wą należność za przewóz i opłatę dodatkową albo wys­taw­ia wezwanie do zapłaty.
6. Pod­czas wykony­wa­nia przez kon­trol­era czyn­noś­ci związanych z wyp­isy­waniem druku opłaty dodatkowej pasażer zobow­iązany jest oczeki­wać w pojeździe do cza­su ich zakończenia.
7. Kon­trol­er ma pra­wo:
1) w razie odmowy zapłace­nia należnoś­ci — żądać okaza­nia doku­men­tu umożli­wia­jącego stwierdze­nie tożsamoś­ci podróżnego,
2) w razie nieza­płace­nia należnoś­ci i nieokaza­nia doku­men­tu — ująć podróżnego i niezwłocznie odd­ać go w ręce Policji lub Straży Miejskiej, które mają zgod­nie z przepisa­mi pra­wo zatrzy­ma­nia podróżnego i pod­ję­cia czyn­noś­ci zmierza­ją­cych do ustal­e­nia jego tożsamoś­ci,
3) w razie uza­sad­nionego pode­jrzenia, że doku­ment prze­wozu albo doku­ment upraw­ni­a­ją­cy do prze­jaz­du bezpłat­nego lub ulgo­wego jest podro­biony lub prze­r­o­biony — zatrzy­mać doku­ment za pok­witowaniem,
4) w przy­pad­ku, o którym mowa w pkt 2), do cza­su przy­by­cia funkcjonar­iusza Policji lub Straży Miejskiej, podróżny obow­iązany jest pozostać w miejs­cu przeprowadza­nia kon­troli albo w innym miejs­cu wskazanym przez kontrolera.

Rozdzi­ał VI
Skar­gi, odwoła­nia i rekla­mac­je

§ 10. 1. Skar­gi doty­czące kon­troli biletów i odwoła­nia od nałożonych opłat dodatkowych moż­na składać pisem­nie lub oso­biś­cie w siedz­i­bie MZK przy ul. Długiej 50, w Dziale Kon­troli Lin­iowej w godz­i­nach od 8:00 do 14:00 od poniedzi­ałku do piątku.
2. Decyz­ja MZK w spraw­ie odwołań od nałożonych opłat dodatkowych jest ostate­cz­na.
§ 11. Skar­gi i rekla­mac­je doty­czące real­iza­cji przez MZK usług w zakre­sie pub­licznego trans­portu zbiorowego mogą być przesyłane na adres: Miejs­ki Zakład Komu­nika­cyjny w Biel­sku-Białej, ul. Dłu­ga 50, 43–309 Biel­sko-Biała, e‑mail: sekretariat@mzk.bielsko.pl
§ 12. Skar­gi, odwoła­nia i rekla­mac­je MZK roz­pa­tru­je w ciągu 1‑go miesią­ca od złożenia. 

Pod­stawa praw­na:
Uch­wała nr VI/101/2011 Rady Miejskiej w Biel­sku-Białej z dnia 12 kwiet­nia 2011 r. Reg­u­lamin prze­wozu osób w pub­licznym trans­porcie zbiorowym

W auto­busach Miejskiego Zakładu Komu­nika­cyjnego w Biel­sku-Białej Sp. z o.o. nie jest pobier­ana opła­ta za przewóz bagażu.