Optymalizacja — przebudowa pętli i przystanków autobusowych

Obok opty­mal­iza­cji sieci oraz syn­chro­niza­cji linii auto­bu­sowych niezwyk­le ważnym aspek­tem w ksz­tał­towa­niu sieci komu­nika­cyjnej mias­ta jest stworze­nie infra­struk­tu­ry przy­jaznej pasażerom umożli­wia­jącej szy­bką i sprawną prze­si­ad­kę pomiędzy lini­a­mi auto­bu­sowy­mi, w tym prze­bu­dowa lub budowa przys­tanków w okol­i­cy dwor­ca PKP. W opra­cow­a­niu przyję­to założe­nie rozbu­dowy głównego węzła prze­si­ad­kowego „Dworzec” (przys­tan­ki Warsza­wska Dworzec, 3 Maja Dworzec, Pias­tows­ka Dworzec) o nowy przys­tanek „Pias­tows­ka Dworzec kier. Hulan­ka” zlokali­zowany w okol­i­cy prze­jś­cia podziem­nego, dzię­ki które­mu możli­wym będzie dokony­wanie prze­si­adek pomiędzy lini­a­mi zjeżdża­ją­cy­mi się z różnych kierunk­ów mias­ta (prze­si­ad­kowość w układzie północ – połud­nie > zachód oraz szy­bkie prze­jś­cie na przys­tanek po drugiej stron­ie uli­cy). Nie pro­ponu­je się nato­mi­ast budowy przys­tanku „3 Maja Dworzec kier. Mikus­zow­ice” z uwa­gi na brak gen­er­a­torów ruchu w ciągu ul. 3 Maja (na odcinku od dwor­ca PKP do ul. Dąbrowskiego) oraz bliskie sąsiedzt­wo przys­tanku „Pias­tows­ka Dworzec kier. 3 Maja”.

Istot­nym ele­mentem roz­wo­ju sieci komu­nika­cyjnej jest także budowa nowych przys­tanków auto­bu­sowych w rozwi­ja­ją­cych się rejonach komu­nika­cyjnych mias­ta – np. rejon ul. Wyz­wole­nia, Hałc­nowskiej, Cieszyńskiej. W 2019 r. roku rozpoczęły się prace związane z wyko­naniem pro­jek­tów budowy dwóch nowych przys­tanków w Hałc­nowie (przys­tanek Wyz­wole­nia Księży­cowa oraz Hałc­nows­ka Architek­tów), nato­mi­ast przy prze­bu­dowie ul. Cieszyńskiej w 2020 r. pow­stanie nowy przys­tanek Cieszyńs­ka Międzyrzecka/Zniczowa. Dzię­ki nowym przys­tankom polep­sze­niu uleg­nie dostęp­ność do komu­nikacji pub­licznej peryfer­yjnie położonych rejonach mias­ta. W bieżą­cym roku odd­ano do użytku nowy przys­tanek „Mikus­zow­ice Śląskie kier. Bystra”, który obsługu­je przede wszys­tkim lin­ię nr 57 kur­su­jącą w kierunku Bystrej. 

Kluc­zowym ele­mentem są także pętle koń­cowe, na których auto­busy odczeku­ją na odjazd. Skupi­e­nie wszys­t­kich linii, kończą­cych trasy w danym rejonie na jed­nej pętli auto­bu­sowej powala na lep­sze zor­ga­ni­zowanie kur­sowa­nia auto­busów i zapewnienia prze­si­adek między lini­a­mi. Dodatkowo daje możli­wość zaplanowa­nia pod­mi­an auto­busów między lini­a­mi, co z kolei wpły­wa na wypełnie­nie luki w rozkładzie jazdy w przy­pad­ku, gdy kierow­ca jed­nej linii musi odbyć prz­er­wę reg­u­laminową. Pozwala to także na łatwiejsze orga­ni­zowanie pod­mi­an auto­busów  w sytu­acji wys­tąpi­enia awarii i ogranicza liczbę prze­jazdów tech­nicznych między pęt­la­mi w przy­pad­ku zmi­any linii obsługi­wane przez autobus. 

1. Prze­bu­dowa przys­tanku auto­bu­sowego Warsza­wska Dworzec

Kon­cepc­ja A zakła­da rozbu­dowę (wydłuże­nie) przys­tanku Warsza­wska Dworzec w kierunku ul. Budowlanych – utworze­nie dwóch stanowisk (per­onów) dedykowanych:

  • komu­nikacji miejskiej MZK/PKM (na niebiesko);
  • komu­nikacji lokalnej BUS (na pomarańczowo).

Rozdzie­le­nie (kat­e­go­ryza­c­ja) odjazdów busów od auto­busów MZK w znacznym stop­niu rozwiąza­ło­by prob­lem blokowa­nia zato­ki przys­tankowej przez oczeku­jące na odjazd busy pry­wat­nych prze­woźników oraz prob­lem blokowa­nia prawego pasa ul. Warsza­wskiej przez auto­busy oczeku­jące na wjazd do zato­ki. Wydłuże­nie przys­tanku w kierunku ul. Budowal­nych – stworze­nie odręb­ne­go przys­tanku dla busów pry­wat­nych rozpoczy­na­ją­cych trasę na przys­tanku – oznakowanie pio­nowe w postaci znaku D‑15 z tabliczką infor­ma­cyjną „BUS”. Kon­cepc­ja możli­wa do real­iza­cji przy prze­bu­dowie ul. Warszawskiej.

warszawska
warsza­wska

Kon­cepc­ja B zakła­da stworze­nie cen­trum prze­si­ad­kowego na dol­nej pły­cie dwor­ca PKS – zachowanie aktu­al­nej funkcji przys­tanku auto­bu­sowego Warsza­wska Dworzec, wydłuże­nie zato­ki w kierunku ul. Budowal­nych – w układzie per­onu przys­tankowego, połąc­zonego z per­on­a­mi dwor­ca autobusowego.

warszawska2
warszawska2

2. Budowa nowego przys­tanku Pias­tows­ka Dworzec w kierunku Hulanki

Kon­cepc­ja zakła­da budowę nowego przys­tanku dla auto­busów na ul. Pias­towskiej w kier. Hulan­ki (powyżej prze­jś­cia podziem­nego – rejon zaz­nac­zony na niebiesko) w miejs­cu ist­niejącego pos­to­ju dla samo­chodów osobowych.

  • znaczne skróce­nie cza­su dojś­cia pomiędzy przys­tanka­mi w rejonie głównego węzła prze­si­ad­kowego Dworzec (Warsza­wska – Pias­tows­ka – 3 Maja);
  • umożli­wie­nie szy­bkiej prze­si­ad­ki pomiędzy MZK a PKS (skróce­nie dro­gi dojś­cia do dwor­ca PKS z 500 m – przys­tanek 3 Maja Dworzec do 200 m);
  • real­iza­c­ja pos­tu­latów mieszkańców ul. Pias­towskiej, którzy od lat zab­ie­ga­ją o budowę nowego przys­tanku (ostat­nia inter­pelac­ja Pana Karo­la Markowskiego ws. przy­wróce­nia przys­tanku auto­bu­sowego przy uli­cy Pias­towskiej w kierunku Hulan­ki z dnia 31.05.2016 r.).

Obec­ny układ, opier­a­ją­cy się na jed­nok­ierunk­owych przys­tankach 3 Maja Dworzec oraz Pias­tows­ka Dworzec utrud­nia dokony­wanie prze­si­adek, szczegól­nie pasażerom podróżu­ją­cym  w relacji północ — połud­nie oraz wschód – połud­nie. Brak możli­woś­ci lewoskrę­tu z ul. Mostowej w ul. 3 Maja wyk­lucza prowadze­nie w tej relacji komu­nikacji auto­bu­sowej. Pasażerowie planu­ją­cy odbyć podróże w tej relacji muszą prze­siąść się z auto­busu jadącego z ul. Mostowej do auto­busu kieru­jącego się w stronę Mikus­zow­ic na przys­tankach 3 Maja Dworzec, Warsza­wska Dworzec, Pias­tows­ka Lubertowicza/Piastowska Wyspi­ańskiego. We wszys­t­kich przy­pad­kach prze­si­ad­ka wiąże się z poko­naniem znacznej odległoś­ci, co jest uciążli­we szczegól­nie w przy­pad­ku osób niepełnosprawnych, starszych oraz osób z wózka­mi dziecię­cy­mi. Pro­ponowana lokaliza­c­ja przys­tanku, w sąsiedztwie ist­niejącego prze­jś­cia podziem­nego, wyposażonego w windy, znacznie ułatwi korzys­tanie z komu­nikacji miejskiej.

piastowska
pias­tows­ka

3. Budowa przys­tanku Wyz­wole­nia Księży­cowa — brak możli­woś­ci real­iza­cji z uwa­gi na nowy prze­bieg dro­gi ekspre­sowej S1

Budowa nowego przys­tanku w okol­i­cy ul. Księży­cowej podyk­towana jest duży­mi wskaźnika­mi wymi­any pasażer­skiej na przed­miotowym obszarze. Śred­nie dobowe poto­ki pasażer­skie dla dwóch okolicznych przys­tanków wynoszą 561 pasażerów wsi­ada­ją­cych oraz 378 pasażerów wysi­ada­ją­cych – przy real­iza­cji 36 par kursów dzi­en­nie, co daje śred­nio 16 pasażerów wsiadających/kurs oraz śred­nio 11 pasażerów wysiadających/kurs.

wyzwolenia

Nowy przys­tanek zostanie zlokali­zowany pomiędzy ist­nieją­cy­mi przys­tanka­mi Hałc­nów Koś­ciół (odległość 710 m) a Wyz­wole­nia Spółdziel­nia (odległość 620 m), obsługi­wany będzie przez lin­ie nr 13, 17 i 31.

Hałcnów1
Hałcnów1

4. Budowa przys­tanku Hałc­nows­ka Architek­tów — zre­al­i­zowana w 2021 r.

Uru­chomie­nie nowego przys­tanku podyk­towane jest potrze­bą posz­erzenia dostępu do komu­nikacji pub­licznej w Hałc­nowie – co wiąże się także bezpośred­nio z prze­tra­sowaniem linii nr 12 oraz planowaną zmi­aną trasy linii nr 56.

Hałcnowska
Hałc­nows­ka

Nowy przys­tanek zostanie zlokali­zowany pomiędzy ist­nieją­cy­mi przys­tanka­mi Hałc­nows­ka Sklep (odległość 520 m)  i Hałc­nows­ka Sto­lar­nia (odległość 300 m), obsługi­wany będzie przez lin­ie nr 12, 32 oraz po prze­tra­sowa­niu przez lin­ie nr 56, dzię­ki czemu mieszkań­cy ul. Hałc­nowskiej uzyska­ją bezpośred­nie połącze­nie z cen­trum mias­ta (rejon ul. Pił­sud­skiego, ul. Dmowskiego) oraz z Mikus­zowica­mi Śląskimi.

Hałcnów2
Hałcnów2

5. Budowa przys­tanku Cieszyńs­ka Zniczowa/Międzyrzecka — zre­al­i­zowana w 2020 i 2021 r.

Po zakończe­niu prze­bu­dowy ul. Cieszyńskiej uru­chomiona zostanie para przys­tanków w okol­i­cy nowego odcin­ka ul. Międzyrzeck­iej (przys­tanek Cieszyńs­ka Międzyrzec­ka w kierunku cen­trum oraz Cieszyńs­ka Znic­zowa w kierunku Jaworza). 

cieszynska-1
cieszynska‑1

Dzię­ki nowe­mu zespołowi przys­tankowe­mu dostęp do komu­nikacji pub­licznej uzyska­ją mieszkań­cy zabu­dowy jed­norodzin­nej zlokali­zowanej przy ul. Cieszyńskiej.

Wapienica
Wapi­eni­ca

6. Prze­bu­dowa pętli auto­bu­sowej na Os. Pol­s­kich Skrzy­deł — wyz­nacze­nie nowego przys­tanku zre­al­i­zowane w 2022 r.

Po zmi­anach na sieci komu­nika­cyjnej pętlę na Os. Pol­s­kich Skrzy­deł będą obsługi­wać lin­ie auto­bu­sowe nr 4, 9, 15 i 21. Pro­jekt prze­bu­dowy pętli na Os. Pol­s­kich Skrzy­deł zakła­da budowę trzech wydzielonych per­onów dla auto­busów obsługu­ją­cych poszczególne cią­gi komu­nika­cyjne. Per­on pier­wszy (zewnętrzny) przez­nac­zony będzie dla kur­su­jącej częs­to linii nr 4 (obsługi­wanej auto­busa­mi przegubowy­mi); per­on dru­gi dla szczy­towej linii nr 9 oraz uzu­peł­ni­a­jącej linii nr 21 kur­su­jącej w kierunku Osied­la Beskidzkiego, nato­mi­ast 3 per­on (wewnętrzny) dla auto­busów linii nr 15 stanow­iącej uzu­pełnie­nie linii nr 4 w kierunku do cen­trum mias­ta. Wydzie­le­nie trzech odd­ziel­nych per­onów poz­woli na lep­sze zor­ga­ni­zowanie ruchu na tere­nie pętli. Przys­tan­ki koń­cowe (z kierunku od cen­trum oraz od Wapi­eni­cy) zlokali­zowane będą przed wjaz­da­mi na pętlę, tak aby całkowicie wye­lim­i­nować ruch pieszych w obrę­bie placu manewrowego. 

polskich-skrzydeł
pol­s­kich-skrzy­deł

Zapro­ponowany podzi­ał linii na poszczególne per­ony zapewni równomierne rozłoże­nie odjazdów z poszczegól­nych per­onów oraz da możli­wość wymi­ja­nia się auto­busów w przy­pad­ku zjaz­du pojazdów do zajezdni. 


7. Prze­bu­dowa pętli auto­bu­sowej Lip­nik Dol­ny — zre­al­i­zowana w 2021 r.

Po zakończe­niu remon­tu uli­cy Krakowskiej pęt­la w Lip­niku Dol­nym obsługi­wać będzie lin­ie nr 13, 13w, 27, 35, 35L, 35S i N2 (przys­tanek koń­cowy dla linii nr 13, 13w i 27). Obec­nie pęt­la jest współdzielona z parkingiem, co powodu­je, że pasażerowie wysi­ada­ją­cy z auto­busów na placu manewrowym są narażeni na niebez­pieczeńst­wo potrące­nia, a układ ruchu w ramach pętli skutku­je wykony­waniem wzmożonych manewrów przez pojazdy oczeku­jące na odjazd w sytu­acji, gdy na pętle wjeżdża­ją kole­jne auto­busy lub z parkingu wyjeżdża­ją samo­chody osobowe.

Docelowym rozwiązaniem była­by nowa dwu­per­onowa pęt­la pos­to­jowa dla auto­busów kończą­cych trasę w Lip­niku Dol­nym, zlokali­zowana na przedłuże­niu ul. Lip­nick­iej (za skrzyżowaniem z ul. Krzyżową). Pasażerowie wysi­adal­i­by na nowym przys­tanku koń­cowym zlokali­zowanym na ul. Lip­nick­iej, na wysokoś­ci dawnej strażni­cy, po czym auto­bus prze­jeżdżał­by na plac pos­to­jowy. Pier­wszy per­on (zewnętrzny) dedykowany był­by auto­bu­som linii nr 13 i 13W, nato­mi­ast per­on wewnętrzny auto­bu­som linii nr 27. Przed rozpoczę­ciem kur­su powrot­nego auto­bus pod­staw­iał­by się na doty­chcza­sowy przys­tanek na ul. Podgórnej. Auto­busy linii przelo­towych obsługi­wały­by doty­chcza­sowy przys­tanek Lip­nik Dol­ny bez zmian.

lipnik-dolny
lip­nik-dol­ny

8. Prze­bu­dowa pętli auto­bu­sowej Os. Sarni Stok

Prze­bu­dowa pętli na Os. Sarni Stok zakłada­ją­ca budowę dwóch nieza­leżnych per­onów ma na celu zwięk­sze­nie prze­pus­towoś­ci obsłu­gi komu­nika­cyjnej. Obec­nie pęt­la jest obsługi­wana przez lin­ie auto­bu­sowe nr 22, 27 i 52, które korzys­ta­jąc z jed­nego per­onu zmus­zone są wykony­wać dodatkowe manewry (cofanie, zawracanie), aby udrożnić prze­jazd auto­bu­som pod­staw­ia­ją­cym się na per­on przys­tankowy. Pow­ięk­sze­nie pętli, wraz z budową wydzielonych per­onów poprawi nie tylko prze­pus­towość pętli, ale poz­woli też skierować do Os. Sarni Stok lin­ię nr 57 kończącą aktu­al­nie bieg na pob­liskim przys­tanku Filarowa Med-Work (zmi­any opisane w I częś­ci opracowania).

Skierowanie kilku linii do jed­nej pętli koń­cowej poz­woli także w przyszłoś­ci na stworze­nie punk­tu soc­jal­nego zapew­ni­a­jącego odpowied­nie warun­ki san­i­tarne dla kierow­ców obsługu­ją­cych cztery lin­ie autobusowe.